Nhổ răng khôn có những rủi ro nhất định như các thủ thuật phẫu thuật khác, nhưng mức độ rủi ro thay đổi theo từng người và từng răng. Bác sĩ cần kết hợp tiền sử sức khỏe, khám trực tiếp và hình ảnh chẩn đoán để đánh giá mức độ khó, các cấu trúc cần bảo vệ và kế hoạch xử trí phù hợp.
1. Nhổ răng khôn có nguy hiểm không?
Không nên hiểu “nguy hiểm” theo kiểu chỉ có hai trạng thái là an toàn hoặc không an toàn. Hai người cùng nhổ răng số 8 có thể có mức độ khó và nguy cơ khác nhau đáng kể.
Một răng đã mọc tương đối thuận lợi và nằm xa các cấu trúc giải phẫu quan trọng đặt ra bài toán khác với một răng nằm sâu trong xương, chân răng phức tạp hoặc có mối liên quan gần với ống thần kinh răng dưới.
Tương tự, tình trạng sức khỏe và thuốc đang sử dụng có thể làm thay đổi cách bác sĩ chuẩn bị, thực hiện hoặc theo dõi sau thủ thuật. Vì vậy, một thiết bị hoặc một kỹ thuật cụ thể không thể tự quyết định rằng một ca nhổ răng khôn “an toàn tuyệt đối”.
Điểm cần nhớ: nguy cơ được đánh giá từ tổng hợp nhiều yếu tố. Một răng nằm gần cấu trúc quan trọng trên phim không đồng nghĩa rằng chắc chắn sẽ xảy ra biến chứng.
2. Những yếu tố nào làm thay đổi rủi ro khi nhổ răng khôn?
Trước khi quyết định cách xử trí, bác sĩ cần nhìn cả răng, các cấu trúc xung quanh và tình trạng của người bệnh, thay vì chỉ dựa vào việc răng “mọc lệch” hay “mọc ngầm”.
Răng mọc thẳng, mọc nghiêng, nằm ngang, mọc một phần hay nằm hoàn toàn trong xương có thể tạo ra mức độ tiếp cận và can thiệp khác nhau.
Hình thái, số lượng, độ cong và mức độ phát triển của chân răng là những thông tin cần được xem xét khi lập kế hoạch lấy răng.
Với răng hàm dưới, bác sĩ đặc biệt quan tâm đến tương quan với ống thần kinh răng dưới, thần kinh lưỡi và răng số 7. Với răng hàm trên, mối liên quan với xoang hàm cũng cần được xem xét.
Bệnh đang điều trị, tiền sử chảy máu, thuốc chống đông hoặc kháng tiểu cầu, tiền sử dị ứng và những thông tin sức khỏe liên quan có thể ảnh hưởng đến kế hoạch điều trị.
Có răng có thể lấy tương đối thuận lợi; một số trường hợp cần tạo đường tiếp cận, xử lý một phần xương hoặc chia răng để lấy ra có kiểm soát.
Những yếu tố này có thể được bác sĩ xem xét cùng với đặc điểm của răng khi đánh giá mức độ khó và khả năng hồi phục sau thủ thuật.
3. Bác sĩ đánh giá nguy cơ trước khi nhổ răng khôn như thế nào?
Đánh giá răng khôn không chỉ là nhìn phim rồi quyết định nhổ. AAOMS nhấn mạnh việc kết hợp tiền sử y khoa và nha khoa, khám trực tiếp và hình ảnh chẩn đoán để đánh giá răng cũng như mối liên quan với những cấu trúc quan trọng. [1]
Bác sĩ cần biết triệu chứng hiện tại, bệnh đang điều trị, thuốc đang dùng, tiền sử dị ứng, chảy máu bất thường hoặc những vấn đề từng gặp khi điều trị nha khoa.
Đánh giá mức độ mọc của răng, mô nướu quanh răng, tình trạng sâu răng, nha chu, răng số 7 kế cận và dấu hiệu bệnh lý nếu có.
X-quang giúp bác sĩ xem vị trí, hình thái chân răng và mối quan hệ với những cấu trúc mà khám trong miệng không thể đánh giá đầy đủ.
Từ các dữ liệu trên, bác sĩ cân nhắc lợi ích, nguy cơ, mức độ khó và phương án xử trí phù hợp với từng trường hợp.
Một dấu hiệu đơn lẻ trên phim không phải là toàn bộ đánh giá nguy cơ. Kết luận cần được đặt trong bối cảnh vị trí răng, hình dạng chân răng, cấu trúc lân cận, sức khỏe và mục tiêu điều trị.
4. Có phải ai cũng cần chụp CBCT trước khi nhổ răng khôn?
Không. CBCT cung cấp thông tin ba chiều và có thể hữu ích trong những trường hợp chọn lọc, nhưng không phải xét nghiệm cần thực hiện thường quy cho tất cả người nhổ răng khôn.
Với răng khôn hàm dưới, hướng dẫn của Royal College of Surgeons cho thấy CBCT có thể được cân nhắc khi hình ảnh thông thường cho thấy mối liên quan gần giữa chân răng và ống thần kinh, đồng thời thông tin bổ sung có khả năng làm thay đổi cách xử trí. [2]
CBCT không đồng nghĩa với “an toàn tuyệt đối”. Giá trị của hình ảnh nằm ở việc cung cấp thêm dữ liệu cho quyết định lâm sàng khi cần, chứ không phải cứ chụp nhiều hơn thì rủi ro sẽ bằng không.
5. Răng khôn hàm dưới và hàm trên cần lưu ý cấu trúc nào?
Vị trí giải phẫu khác nhau khiến những cấu trúc bác sĩ cần đánh giá ở răng khôn hàm dưới và hàm trên không hoàn toàn giống nhau.
| Vị trí | Cấu trúc cần chú ý | Ý nghĩa đối với kế hoạch |
|---|---|---|
| Răng khôn hàm dưới | Ống thần kinh răng dưới, thần kinh lưỡi, răng số 7 và xương hàm xung quanh. | Quan hệ giải phẫu có thể ảnh hưởng đến đánh giá mức độ khó, nguy cơ thay đổi cảm giác và cách tiếp cận khi lấy răng. |
| Răng khôn hàm trên | Xoang hàm, răng số 7 và xương xung quanh. | Mối liên quan giữa chân răng và xoang hàm có thể là một trong những yếu tố cần xem xét khi lập kế hoạch. |
Nếu mối quan tâm chính là dây thần kinh, bạn có thể đọc sâu hơn tại bài nhổ răng khôn có ảnh hưởng thần kinh không .
6. Trước khi nhổ răng khôn, cần báo cho bác sĩ những thông tin gì?
Việc khai báo sức khỏe không nhằm tạo ra một danh sách “có bệnh thì không được nhổ”. Mục tiêu là giúp bác sĩ nhận biết các yếu tố có thể làm thay đổi cách chuẩn bị, thực hiện hoặc theo dõi sau thủ thuật.
- Các bệnh đang được chẩn đoán hoặc đang điều trị.
- Tất cả thuốc kê đơn, thuốc không kê đơn và sản phẩm bổ sung đang sử dụng.
- Tiền sử chảy máu kéo dài hoặc rối loạn đông máu nếu có.
- Tiền sử dị ứng hoặc phản ứng bất thường với thuốc và thuốc tê.
- Tiền sử điều trị nha khoa hoặc phẫu thuật có vấn đề trước đây.
- Tình trạng mang thai hoặc khả năng đang mang thai nếu có.
- Thói quen hút thuốc hoặc sử dụng nicotine.
Không tự ngừng thuốc đang được bác sĩ kê đơn trước khi nhổ răng. Một số thuốc cần được đánh giá riêng tùy thủ thuật và tình trạng người bệnh. Nếu cần điều chỉnh, quyết định nên được thực hiện với bác sĩ phù hợp.
Mang thai cũng không nên được diễn đạt đơn giản thành “không được nhổ răng”. ADA cho biết các điều trị nha khoa cần thiết, bao gồm nhổ răng khi có chỉ định, có thể được thực hiện trong thai kỳ; việc trì hoãn điều trị cần thiết đôi khi làm vấn đề phức tạp hơn. [4]
7. Đánh giá an toàn còn phải cân nhắc nguy cơ nếu tiếp tục giữ răng
Một quyết định điều trị hợp lý không chỉ nhìn vào rủi ro của việc nhổ. Bác sĩ còn cần đặt nguy cơ của can thiệp bên cạnh tình trạng hiện tại của răng và nguy cơ có thể phát sinh nếu tiếp tục giữ răng.
Cần xem bệnh lý hiện tại, ảnh hưởng đến răng kế cận, mức độ khó của thủ thuật và những nguy cơ liên quan đến can thiệp.
Cần xác định răng có bệnh lý hay không, khả năng vệ sinh, nguy cơ phát sinh vấn đề và khả năng duy trì kiểm tra định kỳ.
NICE không khuyến nghị nhổ dự phòng thường quy đối với răng khôn mọc ngầm không có bệnh lý. Quyết định can thiệp cần dựa trên tình trạng thực tế và chỉ định lâm sàng. [3]
8. Những nhóm biến chứng nào có thể liên quan đến nhổ răng khôn?
Bài viết này tập trung vào đánh giá nguy cơ trước thủ thuật, vì vậy không lặp lại toàn bộ triệu chứng, dấu hiệu cảnh báo và cách xử trí sau nhổ. Ở mức tổng quan, các vấn đề có thể được chia thành một số nhóm chính.
Có những vấn đề xuất hiện tại ổ nhổ cần được phân biệt với phản ứng hồi phục thường gặp trong giai đoạn đầu.
Nguy cơ và cách xử trí phụ thuộc vào biểu hiện thực tế, tình trạng người bệnh và nguyên nhân được xác định.
Đây là nhóm cần lưu ý ở một số răng hàm dưới có mối liên quan giải phẫu gần với các cấu trúc thần kinh.
Tùy vị trí răng, bác sĩ còn cần quan tâm đến răng số 7, xương xung quanh hoặc xoang hàm.
Nếu bạn đã nhổ răng và đang muốn phân biệt biểu hiện thường gặp với dấu hiệu cần được kiểm tra, xem bài biến chứng sau khi nhổ răng khôn và những điều cần lưu ý .
9. Một ca nhổ răng khôn “khó” nghĩa là gì?
“Khó” không đồng nghĩa với “chắc chắn có biến chứng”. Đây là cách mô tả rằng trường hợp có một hoặc nhiều đặc điểm khiến bác sĩ cần đánh giá, chuẩn bị hoặc thao tác thận trọng hơn.
Ngược lại, cũng không nên gọi một ca là “an toàn tuyệt đối” chỉ vì răng trông đơn giản, có thiết bị hỗ trợ hoặc sử dụng một kỹ thuật cụ thể. Mục tiêu của đánh giá trước điều trị là nhận diện các yếu tố có thể dự đoán, lựa chọn kế hoạch phù hợp và trao đổi để người bệnh hiểu lợi ích cũng như giới hạn của thủ thuật.
Tóm lại: để biết nhổ răng khôn có nguy hiểm với trường hợp của mình hay không, cần đánh giá tình trạng răng, mối liên quan giải phẫu, sức khỏe và thuốc đang sử dụng. Một câu trả lời chung trên Internet không thể thay thế việc khám và đọc phim cho từng người bệnh.
Sau khi thực hiện thủ thuật, hướng dẫn về vệ sinh, sinh hoạt và theo dõi vết thương được trình bày riêng tại bài chăm sóc sau khi nhổ răng khôn .
10. Câu hỏi thường gặp về độ an toàn khi nhổ răng khôn
Nhổ răng khôn có ảnh hưởng đến thần kinh không?
Tổn thương thần kinh là một rủi ro có thể xảy ra ở một số trường hợp, đặc biệt khi răng khôn hàm dưới có mối liên quan gần với các cấu trúc thần kinh. Mức độ nguy cơ cần được đánh giá từ thăm khám và hình ảnh, không thể kết luận chỉ từ việc răng mọc lệch hay mọc ngầm.
Có phải ai nhổ răng khôn cũng cần chụp CBCT?
Không. CBCT không được dùng thường quy cho mọi trường hợp. Bác sĩ có thể cân nhắc khi hình ảnh ban đầu cho thấy mối quan hệ giải phẫu cần làm rõ và thông tin ba chiều dự kiến có khả năng làm thay đổi kế hoạch xử trí.
Có bệnh nền thì có nhổ răng khôn được không?
Không nên xem mọi bệnh nền là chống chỉ định tuyệt đối. Bác sĩ cần biết bệnh đang điều trị, mức độ kiểm soát bệnh và thuốc đang sử dụng để đánh giá nguy cơ và lập kế hoạch phù hợp.
Mang thai có nhổ răng khôn được không?
Mang thai không đồng nghĩa với việc mọi thủ thuật nhổ răng đều bị cấm. Khi có vấn đề nha khoa cần điều trị, quyết định cần dựa vào tính cần thiết của thủ thuật, tình trạng thai kỳ, sức khỏe người mẹ và kế hoạch sử dụng thuốc hoặc gây tê phù hợp.
Tài liệu tham khảo
- American Association of Oral and Maxillofacial Surgeons (AAOMS). Management of Third Molar Teeth .
- Faculty of Dental Surgery, Royal College of Surgeons of England. Parameters of Care for Patients Undergoing Mandibular Third Molar Surgery .
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Guidance on the Extraction of Wisdom Teeth .
- American Dental Association (ADA). Pregnancy – Oral Health Topics .
_cr_480x332.jpg)
_cr_480x332.jpg)
.png){kind=logo}
